Бугарски Културен Клуб

Ве молиме пријавете (login) или зачленете се (register).

Пријавете се со корисничко име, лозинка и должина на сесија
Напредно пребарување  

Новости:

Автор Тема: БАРОК ЛИ Е ОВА ИЛИ ПАНАЃУР  (Прочитано 2007 пати)

disidente

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • Отсутен Отсутен
  • Пораки: 5398
    • Погледај го Профилот
БАРОК ЛИ Е ОВА ИЛИ ПАНАЃУР
« на: Март 17, 2010, 11:25:51 »

БАРОК ЛИ Е ОВА ИЛИ ПАНАЃУР



Барокот не може да ги реши прашанята на историските дисконтинуитети и хендикепи, но може да изроди нови комплекси. Можеби тоа стои во основата на идеята за Скопие 2014.

Пишува: Деян Бугевац


„Улогата на архитектурата е да слави. Таму каде що нема що да се слави, нема ни архитектура“, забележал Лудвиг Витгенщайн. Тука може и треба да се спомене и психоаналистичката диягноза на еден Жижек. Според него, граденьето споменици (како „инвестиранье во минатото“) не е вистински позитивен однос кон минатото, како що и унищуваньето на спомениците од минатото не е вистинска негация на минатото. Според Жижек, се работи за еден „беспомошен paдздзage a l’acte“, една чиста игра на неуспехот од ослободуваньето од минатото. Целта на овие „инвестираня во минатото“, според Жижек, е да не се промени нищо, односно да не се случат вистинските промени кои му се потребни на опществото.

СКОПИЕ Во моментов, ние се соочуваме со непредвидливиот државен проект насловен како „Скопие 2014“, со кой на централното ядро на градот се предвидува тотално нова „урбанизация“, односно, да му се даде нов политички, национален, етнички, културен и социялен контекст. Во прашанье е архитектонска и споменична замисла (на терен веке се остварува), коя во изминативе недели жестоко я испровоцира овдешната стручна и явна мисла, и тоа од повеке аспекти. Прво, од самата финална претстава за тоа како треба изгледа овой проект презентиран преку 3Д анимация, од самите иминя на главните актери кои се инволвирани во овой проект, од нетранспарентноста околу измените на Деталниот план за „Малиот ринг“, од финансиските средства кои се планираат за целава работа, од неманье темелна дискусия од страна на струката и целосна исклученост на опщото явно мисленье... Од друга страна, уще поголема вознемиреност и конфузия предизвикуваат и податоците за тоа, кой е всушност нарачателот на „Скопие 2014“. Па така, никой нема да ви каже или потврди, дали нарачателот на проектот е Владата, дали автор на проектот е проектанската кукя „ИНПУМА“ или некоя друга фирма; каде започнуваат а каде завршуваат обврските на градот Скопие и опщината Центар околу проектот, какво е мисленьето на институциите како що е Агенцията за просторно планиранье; кой е авторот на предложениот концепт за измените на Деталниот план за „Малиот ринг“, дали се преземени какви било или целосни урбанистички анализи на определениот простор, зощо за ваков огромен потфат немало мегюнароден урбанистички конкурс... Значи, ако сакате да дознаете поконкретни информации за оваа архитектонско-урбанистичка визия на центарот на Скопие вреден 200 милиони евра (според некои информации, и многу повеке), нема да добиете ясен одговор, односно, одговорот е „сите сме во игра, ама прашай го другиот...“. Не може да се одбие одговор - кой ке я преземе одговорноста (морална и професионална) за целиот потфат ако се реализира докрай, и ако во иднина дойде до несогледливи и непознати последици по градот и неговото функциониранье.

Тука треба да се спомене дека со идеята за овой мегаломански проект, непредвидлив за Скопие, се запознаени и значайни иминя од светската архитектура и урбанизам, кои во кратки црти, изразуваат само шок и чуденье од замислената идея за „Скопие 2014“. Според нив, се работи за лоша копия на историята, за мешавина стилови и за неоригиналност, дека на овой начин сака да се направи нещо страшно на еден европски град. Едноставно, нема да слушнете позитивно мисленье од реномирано архитектонско име. Така, според бразилскиот архитект, Педро Мореира, се работи за лоши и неинвентивни копии кои само „потсетуваат“ на некои други обиекти, додека според Деян Суджич, актуелен директор на Музейот за дизайн во Лондон, „во име на националниот идентитет да се создаде нещо що личи на хотел во римски стил – палатата на цезар во Лас Вегас, е шокантна и страшна работа“. За познатата архитетка од Берлин, Нина Неделков, неясно е „зощо современата архитектура не е составен дел од урбанистичките визии и зощо немало мегюнароден конкурс за да се изнайдат подобри решения“. Според нейзиниот впечаток, се работи за градби и визии кои имаат аналогия на големите урбанистички планови на Романия, (од времето на Чаушеску). Според легендата и една од водечките иминя на светската архитектура, сер Норман Фостер, „архитектот не може да убедува бидейки нема мок, посебно не во однос на локалните политичари, но, може да брани нещо що ке биде корисно и ке ги задоволи не само приватните, туку и явните бараня“.

Реакции има и од членовите на Асоцияцията на архитектите на Македония, кои на неодамнешното вонредно Собрание, ясно и гласно се спротиставия на овой проект , односно прашуваат „дали со експлозивното претставуванье на проектот Скопие 2014“ не е настаната вонредна состойба во македонската современа архитектура?“, и дали со овой проект Скопие е претворен во холивудска драма. Исто така, од страна на македонското Здружение на ликовните критичари и историчари на уметноста АИКА, е констатирано дека се работи за политички и државен проект врз основа на принципот на исклучивост во постапката и на той начин, е поткопана независноста и автономноста на уметноста. Според нив, овой проект изразува некаков си „наш“ историски континуитет и идентитет, а го укинува нашиот (современ) културен и уметнички потенциял.

И покрай сиве овие („задоцнети“) реакции и аргументирани дебати во явноста, никой не може да го сопре брмченьето на крановите и булдожерите во центарот на Скопие. Затоа, критиките за задоцнетите реакции од страна стручната мисла во явноста можеби и не се аргументирани, бидейки, ако не сте консултирани, ако не сте транспарентно запознаени що всушност стои зад целиот проект за „урбанизация“ на централнто градско ядро, ако не знаете кой е вистинскиот нарачател и кои се вистинските автори на поднесеното решение, тогаш секаква аргументираност и инициятива за демократски дебати пагяат во вода, и стануваат смешни и патетични во очите на опществените идеолози на проектот „Скопие 2014“

 ПОЛИТИЧКА ИДЕОЛОГИЯ Не е нищо спорно, и нема нищо ново да се каже, ако се спомене дека архитектурата отсекогаш служела за конкретизиранье на явниот простор на одредена политичка идеология или мок. Употребата на архитектурата во демагошки и во популистички цели е вещина стара колку и самата архитектура. Нейзиното симболичко значенье отсекогаш било круциялно во настануваньето на одредени стилови и движеня во историята на архитектурата. Во прашанье е една традиция коя ги креирала т.н. опщи правила во создаваньето на стилското и доминантното „расположение“ на градбите (Милош Бобич). Зависноста на архитектите од (не)вкусот на (политичките) инвеститори и на опщиот културен контекст во даден историски момент, отсекогаш била силна що влияело, пробивот на новите идеи и визии да биде побавен, отколку во другите творечки и уметнички дисциплини. Зависноста на архитектурата од заткулусните политички игри и мешетареня е найдобриот приятел на традиционалниот и на догматскиот академизам. Одликите на „академизмот“ се найчесто резултат на политичката инструментализация на архитектурата, фрустрирачкиот вкус на опществените и на културните идеолози, на ригидниот и неразбирливиот однос кон поинаквото и на индивидуалното, плакатното доживуванье на архитектурата...

РЕАЛНО ВРЕМЕ Намерата наречена „Скопие 2014“ е тотално разминуванье со реалното време и со опкружуваньето во кое се случува. Тоа е существениот момент на овой проект.

Вака предвиден, овой архитектонски проект, кой се темели исклучиво врз пактот со актуелниот диктат на владеячката политичка мок, сосема е сигурно дека ке биде запишан во историята на архитектурата како опасна политичка, но и безначайна архитектонска вредност. Ке претставува найбанален пример на поистоветуванье на архитектурата со политичката идеология. Проектот „Скопие 2014“ има само една цел, освен огромната финансиска игра – демагошко освоюванье на простор за поборниците и следбениците кои прекинале да се однесуваат со реалното време и со ориентацията кон иднината. Нивната „барокно-антиквизаторска“ непредвидлива ориентация коя силно заговара унитарна и индентификациона „реинтерпретация“ на одредени архитектонски и уметнички „стилови“ во некаква си провинциска „постмодерна синтакса“, значи само едно - спротиставуванье и одбиванье на сите можни современи, грагянски, демократски залаганя и дискусии во нашето опщество. Опщество во кое владее диктатурата на иритирачка, вулгарна и само лична „дизнификация“ вовлечена во сите пори на животот, а во архитектурата до крайност и недвосмислено. Едноставно, „Скопие 2014“ е во целосен расчекор со реалностите на градот. Овой проект се сместува како „неснослива вечност“ во нашиот град, без надеж дека некогаш ке се интегрира во целината на градот. „Скопие 2014“ е лошо симулирана презентация на историята, „празна пародия“; проект кой копнее да стане тотален простор – некой вид на миниятурен град со огромни, вознемирувачки димензии. Со овой проект, ние дефинитивно присуствуваме на исчезнуваньето на сензибилитетот на стабилен изглед: со „Скопие 2014“ се затвора кругот на дведецениската конфузна дерегулация на архитектурата, а се потврдуваат лошите и сурови импровизации кои немаат никаков однос едни кон други како единствени меродавни форми на заеднищво, односно, се потврдува архитектонското насилство и неманьето грагянското чувство за явен интерес.

Проектантите на „Скопие 2014“, очигледно, не разбрале дека сущината на Скопие е во неговата базична модерност (колку и да е понищена и провинциялизирана во последниве две децении), односно во неговата секогаш, актуелно современа, и само, современа недовршеност. Скопие, како недовршен град, со една архитектонска одговорност коя подразбира дефинирани процеси, концепции, создаваня и реализации кои одговараат на модерната свест и актуелната реалност, може да доживее квалитетна архитектонска и технолошка „рамка“ на функциониранье.

НЕВОЗМОЖНА КРИТИКА Втор проблем на овой проект, ако може да се каже проблем, е що той не овозможува и не толерира никаква критика. Во проектот нема що да се анализира и да се критикува. Самата претстава, односно самата визия за централното градско подрачие е толку несфатлива во своята архитектонска и естетска намена, що не останува нищо друго, освен огромна ненадминлива провалия мегю квалитетната, отворената и добронамерната критика и апсолутистичката и брутална/исклучива идея на проектот изедначен на равенка „Скопие 2014“ = национален идентитет. Тука, едноставно, не постои можност за конструктивна опсервация. Да не ги заборавиме и сега веке легендарните конструкции „барок – хеленизам“ (пардон, македонизам), или невероятната споредба со Айфеловата кула во однос на (не)прифакяньето на „нови“ архитектонски решения!!

Или, изявите на бранителите на „Скопие 2014“ дека „на некого можеби нема да му се допадне проектот, но на други ке им се допадне“, дека се работи за „стилски конфликти“; или дека е во прашанье различно толкуванье мегю традиционалистите и модернистите... “. Проект тежок стотини милиони евра, проект кой се развива со молскавична брзина и во огромни димензии, проект со несогледливи последици за Скопие - сведен на ниво на (не)допагянье!

Во овой проект нема стилски конфликти, има само несносливо количество на измислена истористичка архитектура, коя не претставува ниту континуитет, ниту дисконтинуитет.

На Скопие му треба стрплива урбана стратегия, найсодветен сообракяен концепт, современ бескомпромисен дискурс, „естетика що произлегува од найсовремените технолошки системи, од ниско-енергетскта архитектура, од ова време на информатичко опщество“. (Михаил Токарев). На Скопие му требаат урбанисти, архитекти, планери, историчари на уметност, уметници, кои ке знаат да одговорат на мултифункционалните потреби и на трасформациите кои му се случуваат во неговото егзистиранье. На Скопие му треба културен, а не само багерски зафат.

На нашето опщество и на Скопие, ако нещо му е потребно, тоа се вистински, грагянски промени, а не изградба на Потемкинови села, фасади зад кои треба да се скрие огромната беда на реалниот живот. n

http://www.globusmagazin.com.mk/?ItemID=885E465FCC34A14889F2C8E73610DB4F

ДЕКОНЕВИЗИРАНИ РАЗМИСЛИ НА ЕДЕН СРБИН !  ;D
« Последно менување: Март 17, 2010, 11:31:09 disidente »
Сочувана
Тодор Александров е БОГ , а "Спомените" на Ванче Михайлов се БИБЛИЯТА на нашата РЕЛИГИЯ !